Erfrecht. Testament nietig? Wilsonbekwaamheid wegens dementie? Stelplicht en bewijslast. Opname in een verpleeghuis. Medische indicatie. Medisch bewijs. Toetsing.
De Rechtbank Zeeland-West-Brabant heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of een testament nietig was vanwege een gestelde wilsonbekwaamheid van de erflaatster wegens dementie.
Het gaat in dit geding om de vraag of erflaatster ten tijde van het opmaken van haar testament op 29 december 2020 wilsbekwaam was.
Erfrecht. Testament nietig? Wilsonbekwaamheid wegens dementie? Stelplicht en bewijslast. Opname in een verpleeghuis. Medische indicatie. Medisch bewijs. Toetsing.
De rechter oordeelt als volgt.
Het gaat in dit geding om de vraag of erflaatster ten tijde van het opmaken van haar testament op 29 december 2020 wilsbekwaam was.
Deze vraag moet worden beantwoord aan de hand van de maatstaf van artikel 3:34 lid 1 Burgerlijk Wetboek (BW).
Artikel 3:34 lid 1 BW volgt op artikel 3:33 BW, dat bepaalt dat een rechtshandeling een met de verklaring overeenstemmende wil vereist.
Artikel 3:34 lid 1 BW luidt als volgt:
“Heeft iemand wiens geestvermogens blijvend of tijdelijk zijn gestoord, iets verklaard, dan wordt een met de verklaring overeenstemmende wil geacht te ontbreken, indien de stoornis een redelijke waardering der bij de handeling betrokken belangen belette, of indien de verklaring onder invloed van die stoornis is gedaan.”
De tweede zin van lid 2 van artikel 3:34 BW bepaalt dat het ontbreken van wil een eenzijdige rechtshandeling die niet tot een of meer bepaalde personen was gericht, zoals uiterste wilsbeschikkingen, nietig maakt.
Wie zich erop beroept dat bij de erflaatster in verband met een stoornis van diens geestesvermogens de wil tot het opmaken van de uiterste wilsbeschikking ontbrak, zal – gelet op de bewijsvermoedens van artikel 3:34 lid 1 BW (“geacht te ontbreken”) – ermee kunnen volstaan te stellen en zo nodig te bewijzen dat de erflaatster ten tijde van het opmaken van de uiterste wilsbeschikking leed aan een geestelijke stoornis en voorts dat deze stoornis een redelijke waardering van de bij de uiterste wilsverklaring betrokken belangen belette ofwel dat de wilsverklaring onder invloed van de geestelijke stoornis is gedaan.
Aan de stelplicht en bewijslast is in de regel voldaan door een voldoende onderbouwde medische verklaring in het geding te brengen die deze stelling ondersteunt.
Nu gedaagde aanvoert dat erflaatster als gevolg van beginnende Alzheimer op 29 december 2020 bij het opstellen van haar testament niet in staat was om haar wil te bepalen rust op hem de stelplicht en zo nodig de bewijslast van die stelling.
Dit betekent dat gedaagde voldoende feiten en omstandigheden dient aan te voeren waaruit blijkt dat de gestelde stoornis een redelijke waardering van de betrokken belangen belette of dat de verklaring die heeft geleid tot het passeren van haar testament onder invloed van die stoornis is gedaan.
Bij die beoordeling kunnen ook feiten en omstandigheden die zijn voorafgegaan aan, of zijn gevolgd op, het passeren van het testament van belang zijn.
Gedaagde voert aan dat erflaatster leed aan beginnende Alzheimer en dat dit door de geriatrisch verpleegkundige is geconstateerd.
Erflaatster is vervolgens opgenomen in verzorgingshuis, waarvoor zij een WLZ-indicatie nodig had.
Gedaagde stelt dat een dergelijke indicatie niet zomaar wordt verstrekt.
Eiseres betwist op haar beurt dat erflaatster niet in staat was om haar wil te bepalen.
De geriatrisch verpleegkundige heeft weliswaar beginnende Alzheimer waargenomen, maar ten tijde van het opmaken van het testament was erflaatster nog voldoende in staat om haar belangen te behartigen.
Eiseres voert daarmee een bevrijdend verweer, waardoor op haar de stelplicht en bewijslast rust dat erflaatster wilsbekwaam was ten tijde van het passeren van het testament.
Eiseres heeft ter onderbouwing van haar stelling een medische verklaring overgelegd van de arts die erflaatster in opdracht van de betrokken notaris heeft onderzocht.
Uit die medische verklaring volgt dat erflaatster in staat was om haar wil in vrijheid te vormen.
De rechtbank stelt voorop dat uit het feit dat de passerend notaris het testament heeft ondertekend zijn overtuiging blijkt van de wilsbekwaamheid van erflaatster.
De betrokken notaris heeft het protocol wilsbekwaamheid gevolgd door het inschakelen van een arts om de wilsbekwaamheid van erflaatster te bepalen.
Het feit dat eerder bij erflaatster beginnende Alzheimer was waargenomen brengt niet noodzakelijkerwijs met zich mee dat dit bij erflaatster ten tijde van het passeren van het testament een redelijke waardering van de betrokken belangen belette of dat zij de verklaring die heeft geleid tot het passeren van het testament onder invloed daarvan heeft gedaan.
Uit de door eiseres overgelegde medische verklaring volgt dat erflaatster nog goed in staat was om haar belangen te behartigen.
Gedaagde heeft bij deze stand van zaken zijn stelling dat erflaatster wilsonbekwaam zou zijn onvoldoende onderbouwd.
Dit klemt temeer nu gedaagde tijdens de mondelinge behandeling heeft verklaard dat erflaatster weliswaar leed aan geheugenverlies, maar dat er nog wel met haar gesproken kon worden.
Nu niet kan worden vastgesteld dat erflaatster wilsonbekwaam was op 29 december 2020, is van nietigheid van het testament geen sprake.
De vordering is daarom niet toewijsbaar.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat nietig testament over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de rechtsgeldigheid of uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme of over de wilsbekwaamheid van de erflater ten tijde van het opmaken van het testament, belt u dan gerust onze advocaat nietig testament op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de rechtsgeldigheid van een testament of over de nietigheid of vernietigbaarheid van een testament, bezoek dan onze website over het testament. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over ons advocatenkantoor? Klik dan hier.