De nietigheid testament op grond van een geestelijke stoornis

Naarmate het aantal (hoog)bejaarde mensen toeneemt, krijg ik in mijn rechtspraktijk steeds vaker de vraag voorgelegd of moeder of vader eigenlijk nog wel geestelijk in staat was om een testament op te maken. Ik heb meer dan 25 jaar ervaring in het behandelen van dergelijke zaken. Bel mij als u vragen heeft over een nietig testament: Telefoon: 020-3980150 of stelt u hier uw vraag via het contactformulier.

Nietigheid testament: de wilsbekwaamheid.

Het komt regelmatig voor dat een erflater bij het opmaken van zijn testament zodanig in zijn geestvermogens is gestoord, dat hij/zij als wilsonbekwaam moet worden aangemerkt. In dat geval kan het testament niet rechtsgeldig tot stand komen.

Maakt de notaris desondanks een testament op, dan kan later de nietigheid van het testament worden ingeroepen, indien kan worden aangetoond dat de wilsonbekwaamheid bestond ten tijde van het passeren van het testament. De bewijslast rust dan op de partij die zich op de wilsonbekwaamheid beroept.

Indien de erfgenaam goed onderbouwd, vooral met medische gegevens kan aantonen dat de erflater bij het opmaken van het testament wilsonbekwaam was, zal de rechter, ondanks strenge toetsing, de vordering tot nietig verklaring van het testament toewijzen.

Bij de beoordeling speelt ook de complexiteit van het testament een rol. Als een testament erg complex is of ingewikkelde formuleringen of bepalingen bevat, zal eerder worden aangenomen dat de erflater de reikwijdte daarvan niet begreep dan wanneer het testament in eenvoudig bewoordingen is opgesteld.

Ook wordt belang gehecht aan de aard van het testament en de vraag in hoeverre die in de lijn der verwachtingen lag. Wanneer een testament een onverwachte making bevat, ligt het eerder in de rede dat de making onder invloed van de stoornis van de erflater tot stand is gekomen, dan wanneer het testament een inhoud heeft die in lijn ligt met hetgeen een erflater eerder heeft aangegeven als zijn wil.

Voor de beoordeling van de wilsonbekwaamheid van de erflater kunnen ook feiten voorafgaand aan en volgend op het opmaken van het testament van belang zijn. Bel mij als u vragen heeft over een nietig testament: Telefoon: 020-3980150 of stelt u hier uw vraag via het contactformulier.

Nietigheid testament: geestelijke stoornis en dementie

Opgemerkt moet worden dat een eventuele diagnose Alzheimer (dementie) weliswaar een belangrijke rol kan spelen bij het beantwoorden van de vraag of de erflater bij het opstellen van het testament wilsonbekwaam is, maar de aanwezigheid van dementie betekent niet zonder meer dat dan ook meteen sprake is van de wilsonbekwaamheid van de erflater.

Daarvoor is onder meer van belang hoe lang geleden voor het opmaken van het testament de diagnose van dementie was gesteld en hoe ver deze ziekte op dat moment gevorderd was. Ook hier speelt in dit verband de complexiteit van het testament een rol.

Het is bij een patiënt met Alzheimer, die soms ook nog heldere momenten heeft, soms moeilijk om vast te stellen of de wilsbekwaamheid tijdens het opmaken van het testament aanwezig was. Bel mij als u vragen heeft over een nietig testament: Telefoon: 020-3980150 of stelt u hier uw vraag via het contactformulier.

Het notariële stappenplan

De beoordeling van de wilsbekwaamheid om een testament op te maken is in de eerste plaats aan de notaris. De notaris dient zich ervan te vergewissen dat de erflater voldoende begrijpt wat hij verklaart en dat deze verklaring overeenstemt met wat hij met zijn nalatenschap wil.

De Koninklijke Notariële Broederschap (KNB) heeft in 2006 een ‘Stappenplan Beoordeling Wilsbekwaamheid ten behoeve van notariële dienstverlening’ vastgesteld. Dit Stappenplan biedt een toetsingskader voor notarissen over de wilsbekwaamheid van een de erflater.

Aan de hand van een dertiental indicatoren dient de notaris zich de vraag te stellen of er gerede twijfels zijn over de wiksbekwaamheid van de cliënt voor de te nemen beslissing en of de indruk bestaat dat er gezien de indicatoren sprake is van beïnvloeding door derden. Bel mij als u vragen heeft over een nietig testament: Telefoon: 020-3980150 of stelt u hier uw vraag via het contactformulier.

Geestelijke stoornis en de nietigheid van het testament: bewijs

Degene die de nietigheid van het testament inroept moet de geestelijke stoornis van de erflater ten tijde van het passeren van het testament bewijzen. De medische verklaring van artsen en specialisten over de diagnose en het ziektebeeld, alsmede over de wilsbekwaamheid van de patiënt, speelt hierbij een cruciale rol.

Zonder een uitgebreide en vakkundige onderbouwing van de stelling dat de erflater wilsonbekwaam was ten tijde van het opmaken van het testament, zal de rechter zeer terughoudend zijn het testament nietig te verklaren. Lees hierover verder op onze pagina:  Het leveren van bewijs van de nietigheid van een testament. Bel mij als u vragen heeft over een nietig testament: Telefoon: 020-3980150 of stelt u hier uw vraag via het contactformulier.

De verjaringstermijn voor nietigheid van een testament

Een vordering tot vernietiging van een testament verjaart één jaar na het overlijden van de erflater of uiterlijk na drie jaar (een en ander afhankelijk van het tijdstip waarop de vernietigingsgrond bekend geworden is). Deze termijnen gelden niet voor een nietig testament. Er is geen wettelijke termijn waarbinnen de nietigheid van een testament moet worden vastgesteld, anders dan de algemeen geldende verjaringstermijn van 20 jaar. Bel mij als u vragen heeft over een nietig testament: Telefoon: 020-3980150 of stelt u hier uw vraag via het contactformulier.