Vernietigbaarheid testament op grond van vormfouten

Een testament kan vernietigd worden indien er vormfouten in het testament zijn gemaakt, zoals bijvoorbeeld het ontbreken van de handtekening van de erflater of een onjuiste vermelding van de datum of van de woonplaats. De Wet op het notarisambt stelt een aantal vormvereisten aan de notariële akte. Schending van deze vormvereisten maakt het testament nietig óf maakt het testament vernietigbaar. Bel mij als u vragen heeft: 020-7400521 of stel uw vraag via het contactformulier.

Nietigheid bij vormfouten

De overtreding van bepaalde vormvoorschriften heeft nietigheid van het testament tot gevolg. Het gaat hier dan om het ontbreken van de vereiste ondertekening door de erflater of de notaris (artikel 4:109 lid 1 en 2 BW). Bel mij als u vragen heeft: 020-7400521 of stel uw vraag via het contactformulier.

Voorbeelden vormfouten vernietigbaarheid testament

De Wna geeft een aantal vormvoorschriften waaraan het testament moet voldoen. Voorbeelden hiervan zijn te vinden in artikel 40 lid 4 Wna (de akte moet plaats van ondertekening en de datum vermelden), artikel 43 lid 4 en lid 6 Wna (de verschijnende partijen en de notaris moeten de akte ondertekenen) en artikel 43 lid 2 en lid 6 Wna (de akte moet volledig worden voorgelezen wanneer deze in tegenwoordigheid van getuigen wordt verleden).

Schending van andere vormvoorschriften (zoals het niet vermelden van de woonplaats van de erflater of de plaats waar het testament is ondertekend) maakt dat het testament (slechts) vernietigbaar is (artikel 4:109 lid 4 BW).

Als een testament een vormgebrek kent wegens het niet vermelden van de datum kan het testament echter niet vernietigd worden indien op andere wijze dan uit het testament zelf met hoge mate van zekerheid komt vast te staan wanneer de het testament is verleden. Bel mij als u vragen heeft: 020-7400521 of stel uw vraag via het contactformulier.

Nietigheid van een testament: het ontbreken van een handtekening

Artikel 4:109 lid 1 BW bepaalt dat een uiterste wil nietig is, indien aan de akte van het testament de vereiste ondertekening door de erflater ontbreekt. Artikel 4:109 lid 2 bepaalt dat een testament dat ten overstaan van een notaris moet worden opgemaakt nietig is, indien de akte van uiterste wil niet door de notaris is ondertekend.

Een uiterste wil, die aan een notaris in bewaring moet worden gegeven, is nietig, indien een door een notaris ondertekende akte van bewaargeving ontbreekt. Een eigenhandig door de erflater geschreven en getekende testament, dat niet bij een notaris in bewaring is gegeven, is niet rechtsgeldig. Een handtekening van de erflater kan worden vervangen door een verklaring van de notaris. Bel mij als u vragen heeft: 020-7400521 of stel uw vraag via het contactformulier.

Vernietigbaarheid van het testament: de wilsgebreken

Het is mogelijk dat de wil van de erflater ten tijde van het opmaken van het testament op gebrekkige wijze is gevormd. Een wilsgebrek is een onjuiste beweegreden of een onjuiste veronderstelling (dwaling) waaronder de erflater zijn testament heeft opgemaakt.  Artikel 4:43 BW lid 2 bepaalt dat een testament, gemaakt onder invloed van een dergelijke onjuiste beweegreden of van een onjuiste veronderstelling, vernietigbaar is.

De erflater dient de betreffende beweegreden wel in zijn testament te vermelden en de onjuiste veronderstelling moet de oorzaak zijn geweest van het opmaken van het testament, dat wil zeggen dat de erflater de bepaalde beschikking in het testament niet zou hebben gemaakt, indien hij van de onjuistheid van de veronderstelling had geweten.

Voorop moet worden gesteld, dat een testament nimmer vernietigbaar is indien deze tot stand is gekomen door misbruik van omstandigheden. Wel kan de rechter onder bijzondere omstandigheden een bij testament benoemde erfgenaam een beroep op het testament ontzeggen op de grond dat het beroep naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Bel mij als u vragen heeft: 020-7400521 of stel uw vraag via het contactformulier.

Nietigheid testament: strijd met de goede zeden of de openbare orde

De wet bepaalt dat een uiterste wilsbeschikking waarvan de inhoud in strijd is met de goede zeden of de openbare orde nietig is. Het aantal voorbeelden uit de jurisprudentie waarin een  beroep op artikel 4:44 BW is gedaan, is minimaal.

De gebruikelijke voorbeelden van voorwaarden in het testament die in strijd met de goede zeden zijn, zijn de voorwaarden om te trouwen of juist niet te trouwen, om te hertrouwen dan wel niet te hertrouwen, om een geloof te behouden of juist van geloof te veranderen.

Afgezien hiervan, kan men echter van voorwaarden in een testament nooit in abstracto zeggen dat ze wel of niet in strijd met de goede zeden zijn. Dit is sterk afhankelijk van de omstandigheden van het geval. De voorwaarde in het testament zal slechts dan in strijd met de goede zeden zijn wanneer de erflater ermee beoogt om ongeoorloofde dwang uit te oefenen op beslissingen waarin eenieder vrij behoort te zijn en te blijven. Bel mij als u vragen heeft: 020-7400521 of stel uw vraag via het contactformulier.