Erfrecht. Testament. Concepttestament. Dient de nalatenschap te worden afgewikkeld conform het concepttestament? Rechtszekerheid. Stelplicht. Toetsing.
De Rechtbank Oost-Brabant heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of de nalatenschap diende te worden afgewikkeld conform een concepttestament.
Notaris B heeft op 8 juli 2021 een concept testament opgesteld voor erflater.
In dat concept worden alle eerdere uiterste wilsbeschikkingen herroepen en worden gedaagden samen met B, samen en voor gelijke delen, tot enige erfgenamen benoemd.
A vordert de verklaring voor recht dat zij op grond van het testament d.d. 12 november 2010 erfgenaam is van erflater, samen met B en gedaagden.
Erfrecht. Testament. Concepttestament. Dient de nalatenschap te worden afgewikkeld conform het concepttestament? Rechtszekerheid. Stelplicht. Toetsing.
De rechter oordeelt als volgt.
Op grond van artikel 4:94 BW kan een uiterste wil, behoudens de in de wet aangegeven noodgevallen (zie de artikelen 4:97 tot en met 107 BW), alleen worden gemaakt bij een notariële akte of bij een aan een notaris in bewaring gegeven onderhandse akte.
Een uiterste wil is nietig, indien aan de akte van uiterste wil of aan de akte van bewaargeving, zo deze voorgeschreven is, de vereiste ondertekening door de erflater ontbreekt (artikel 4:109 lid 1 BW).
Voorts bepaalt het tweede lid van artikel 4:109 BW dat een uiterste wil die ten overstaan van een notaris moet worden gemaakt, nietig is, indien de akte van uiterste wil niet door de notaris is ondertekend.
De tussenkomst van een notaris waarborgt dat deze op het moment van het passeren van de akte kan nagaan of wat er in de akte is opgenomen op dat moment ook daadwerkelijk de uiterste wil van erflater is.
Dit is ook de reden waarom een notaris vóór het passeren van de akte aan de erflater de zakelijke inhoud van die akte meedeelt en daarop een toelichting geeft.
In dit geval is er geen uiterste wilsbeschikking van erflater die aan alle wettelijke vereisten voldoet.
Er is alleen een concept testament.
Op grond van de redelijkheid en billijkheid is het in dat geval in beginsel mogelijk om af te wijken van de wettelijke regels.
De rechter moet daarbij een grote mate van terughoudendheid betrachten.
Dit kan alleen in uitzonderlijke gevallen.
In ieder geval is vereist dat er ‘volstrekte zekerheid’ is dat wat er is vastgelegd in het concept testament, overeenstemt met de uiterste wil van de overledene op het moment van overlijden (vgl. hof Den Haag 6 augustus 2019, GHDHA:2019:2800).
Die zeer hoge mate van zekerheid is nodig, omdat voorbij wordt gegaan aan de wettelijke vormvereisten die gelden voor een rechtsgeldig testament.
De rechtbank is van oordeel dat gedaagden op dit punt onvoldoende hebben aangevoerd.
In feite leggen gedaagden aan dit onderdeel van hun vordering hetzelfde ten grondslag als aan hun verweer dat A op grond van het testament van 12 november 2010 geen erfgenaam is.
Daarbij verwijzen zij ook naar de uitspraak van het gerechtshof ’s-Hertogenbosch van 20 mei 2025 (GHSHE:2025:1396).
Die zaak ging echter over de uitleg van een testament.
Uitleg van een bestaand testament kan echter niet leiden tot de toepasselijkheid van een ander, concept-testament.
Dat betekent dat de vordering van gedaagden zal worden afgewezen
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat nietig testament over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de rechtsgeldigheid of uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme of over de wilsbekwaamheid van de erflater ten tijde van het opmaken van het testament, belt u dan gerust onze advocaat nietig testament op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de rechtsgeldigheid van een testament of over de nietigheid of vernietigbaarheid van een testament, bezoek dan onze website over het testament. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over ons advocatenkantoor? Klik dan hier.