Erfrecht. Kort geding. Afgifte stukken die van belang kunnen zijn voor de uitleg van een testament en wie erfgenaam is. Verbreking van samenwonen. Samenlevingsovereenkomst.

Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft onlangs uitspraak gedaan over een vordering tot afgifte van stukken die van belang konden zijn voor de uitleg van een testament.

Appellanten zijn de ouders van A.

A en geïntimeerde hebben in 2022 samen een woning gekocht.

Zij hebben op 31 januari 2022 een notariële samenlevingsovereenkomst gesloten en zijn begin 2023 samen in de woning gaan wonen.

A is in 2024 overleden.

Hij heeft in zijn testament van 31 januari 2022 geïntimeerde tot zijn enige erfgename benoemd.

Hij heeft aan de erfstelling het volgende vervalbeding verbonden:

“Indien ik ten tijde van mijn overlijden niet ben gehuwd met mijn partner en de samenwoning met mijn partner is verbroken vervallen alle beschikkingen met betrekking tot mijn partner en haar bloedverwanten, behoudens mijn afstammelingen. De beschikkingen blijven echter wel in stand indien de samenwoning door omstandigheden buiten onze wil is beëindigd.”

Erfrecht. Kort geding. Afgifte van stukken die van belang kunnen zijn voor de uitleg van een testament en voor de vraag wie erfgenaam is. Verbreking van samenwonen. Samenlevingsovereenkomst.

De rechter oordeelt als volgt.

Appellanten hebben een spoedeisend belang bij de gevraagde voorlopige voorzieningen, omdat is gebleken dat de notaris op 6 augustus 2024 een verklaring van erfrecht heeft afgegeven en in dit kort geding een verbod op het gebruik daarvan wordt gevraagd en ook om de afgifte van stukken die van belang kunnen zijn voor de vraag wie erfgenaam van de erflater is.

Voor de vraag wie de erfgenaam is dan wel wie de erfgenamen zijn van erflater is van belang of de samenwoning van erflater met geïntimeerde op het moment van zijn overlijden was verbroken.

Appellanten stellen dat de samenwoning was verbroken en onderbouwen die stelling met meerdere WhatsApp berichten en met veel verklaringen van vrienden, kennissen en de werkgever van A en ook van de makelaar die is ingeschakeld in verband met de beëindiging van de relatie van A en geïntimeerde.

Zij brengen naar voren dat erflater en geïntimeerde op de sterfdatum van erflater nog wel onder één dak woonden, maar dat dit alleen maar was omdat geïntimeerde door erflater uitgekocht zou worden maar daar erg moeilijk over deed en daarvoor meer dan de hoofdprijs wilde.

Van een samenwoning in de zin zoals erflater en geïntimeerde dat oorspronkelijk hadden bedoeld was geen sprake meer.

Er was geen affectieve en seksuele relatie meer.

Formeel woonden erflater en geïntimeerde niet eens bij elkaar, omdat erflater in het BRP op een ander adres stond ingeschreven dan geïntimeerde, aldus appellanten.

Geïntimeerde betwist dat en voert aan dat er wel degelijk sprake was van samenwoning op het tijdstip van overlijden van erflater, ook al maakten zij toen een lastige periode in hun relatie door.

Zij woonden nog samen in dezelfde woning, sliepen samen in een bed en voerden een gemeenschappelijke huishouding.

Appellanten wijzen erop dat voor de uitleg van het begrip ‘samenwoning’ en het vervalbeding in het testament van erflater ook van belang kan zijn wat erflater en geïntimeerde daarover en over het eindigen van die samenwoning hebben afgesproken in hun samenlevingsovereenkomst.

Zij vinden dat zij daarom belang hebben bij een afschrift van die samenlevingsovereenkomst.

Het hof volgt hen daarin en zal geïntimeerde veroordelen aan hen een afschrift van de samenlevingsovereenkomst te verstrekken.

Appellanten verlangen verder nog een afschrift van het testament van erflater, van een onderhandse akte over de breukdelen in de gemeenschap van woning en van de door geïntimeerde als executeur gemaakte boedelbeschrijving van de nalatenschap van erflater met alle daarbij horende stukken.

Het hof is van oordeel dat zij bij al deze stukken (nog) geen belang hebben.

Zij hebben al een uittreksel van het testament gehad waarin alle passages zijn opgenomen die voor hen van belang zijn.

Zij hebben ook nog geen belang bij de onderhandse akte over de breukdelen van de woning; zij hebben niet uitgelegd waarom die akte van belang kan zijn voor de uitleg van het testament op het punt van het verbreken van de samenwoning.

Dat belang ontstaat wel op het moment dat onherroepelijk komt vast te staan dat zij de erfgenamen van erflater zijn en aldus samen met geïntimeerde zijn gerechtigd tot de woning.

Ten slotte hebben zij ook geen belang bij een afschrift van een boedelbeschrijving die geïntimeerde als executeur heeft gemaakt of zou moeten maken.

Ook hier geldt dat zij niet hebben uitgelegd waarom die boedelbeschrijving relevant is voor de uitleg van het testament.

Pas als zou blijken dat zij de erfgenamen van erflater zijn, zouden zij recht daarop hebben, maar niet meer tegenover geïntimeerde die vanwege het vervalbeding in dat geval geen executeur is en dat achteraf nooit blijkt te zijn geweest.

Appellanten vragen ook een verbod aan geïntimeerde om gebruik te maken van de notariële verklaring van erfrecht van 6 augustus 2024 totdat vaststaat wie erfgenaam van de erflater is.

Het hof constateert dat in die verklaring van erfrecht al uitdrukkelijk rekening is gehouden met de mogelijkheid dat in rechte komt vast te staan dat de samenwoning niet is geëindigd door het overlijden van de erflater en dat in dat geval geïntimeerde nooit erfgenaam en nooit executeur is geweest.

Op die manier is voor derden duidelijk dat nog niet onherroepelijk vaststaat dat geïntimeerde de enige erfgename en de executeur is.

Appellanten hebben dan ook geen belang bij een verbod gebruik te maken van de verklaring van erfrecht.

Het hof ziet geen aanleiding aan de veroordeling van geïntimeerde een dwangsom te verbinden, omdat geïntimeerde op de mondelinge behandeling in hoger beroep heeft gezegd aan een veroordeling te zullen voldoen.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat nietig testament over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de rechtsgeldigheid of uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme of over de wilsbekwaamheid van de erflater ten tijde van het opmaken van het testament, belt u dan gerust onze advocaat nietig testament op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de rechtsgeldigheid van een testament of over de nietigheid of vernietigbaarheid van een testament, bezoek dan onze website over het testament. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over ons advocatenkantoor? Klik dan hier.