Erfrecht. Legaat in testament. Uitleg van een legaat. Bedoeling van de erflater. Akte van levering. Is het legaat komen te vervallen? Toetsing.
De Rechtbank Noord-Holland heeft onlangs uitspraak gedaan over de uitleg van een legaat in een testament.
In deze erfrechtzaak gaat het vooral om de uitleg van een legaat in een testament.
Volgens eiser heeft hij als legataris een vordering op de nalatenschap van € 50.000,00.
Het testament is volgens eiser duidelijk: aan hem is € 50.000,00 gelegateerd voor achterstallig onderhoud in verband met de vervanging van kozijnen, goten en daken van de woning.
Op de zitting heeft eiser verklaard dat hij aanwezig is geweest bij het gesprek dat erflaatster met de notaris heeft gehad voorafgaand aan het opmaken van het testament.
Het vernieuwen van de kozijnen, goten en daken is toen volgens eiser gesteld op € 50.000,00.
Het legaat van € 50.000,00 was dus voor deze drie zaken bedoeld en kan niet worden verminderd, aldus eiser.
Gedaagden voeren aan dat het legaat van € 50.000,00 is komen te vervallen omdat het legaat volgens hen al is geëffectueerd toen erflaatster nog leefde.
Erflaatster had de kozijnen immers al in 2011 op haar kosten laten vervangen.
En wat de goten en het dak betreft, heeft eiser met de akte van levering een aan het legaat gelijk te stellen recht op vervanging van de goten en het dak gekregen.
Volgens gedaagden dient het ervoor te worden gehouden dat erflaatster, toen zij nog leefde, haar verplichting om de goten en het dak te vervangen is nagekomen omdat eiser (in de bewoordingen van gedaagden) “volop beschikte over de bankrekening van erflaatster”.
Mocht de rechtbank hier anders over denken en oordelen dat het legaat nog bestaat, dan geldt volgens gedaagden dat het legaat slechts € 27.000,00 kan bedragen omdat de kozijnen al op kosten van erflaatster voor € 23.000,00 zijn vervangen.
Erfrecht. Legaat in testament. Uitleg van een legaat. Bedoeling van de erflater. Akte van levering. Is het legaat komen te vervallen? Toetsing.
De rechter oordeelt als volgt.
De rechtbank is van oordeel dat het legaat niet met de akte van levering is komen te vervallen.
Het recht van eiser om op kosten van erflaatster vervanging te vorderen van de goten en het dak van de woning is niet gelijk te stellen aan het vorderingsrecht dat erflaatster bij uiterste wilsbeschikking aan eiser heeft toegekend (het legaat van € 50.000,00).
Anders dan gedaagden betogen, wordt het legaat daar niet door vervangen.
Voor zover gedaagden hebben willen betogen dat de goten en het dak al op kosten van erflaatster zijn vervangen toen erflaatster nog leefde, gaat de rechtbank daaraan voorbij.
Dat dit zo is, hebben gedaagden namelijk onvoldoende gemotiveerd en is door eiser gemotiveerd betwist.
De rechtbank gaat er dan ook voor de verdere beoordeling van uit dat, toen erflaatster overleed, alleen de kozijnen waren vervangen (en dus niet ook de goten en het dak).
De vraag is vervolgens of eiser, ondanks het feit dat de kozijnen al zijn vervangen en erflaatster daar € 23.000,00 voor heeft betaald, aanspraak kan maken op een legaat van € 50.000,00.
De rechtbank is het met gedaagden eens dat dit niet het geval is en dat het legaat € 27.000,00 bedraagt.
Hoe de rechtbank tot dit oordeel komt, licht de rechtbank als volgt toe.
Het legaat moet worden uitgelegd.
Volgens artikel 4:46 lid 1 BW moet bij de uitleg van een uiterste wilsbeschikking worden gelet op de verhoudingen die de uiterste wil kennelijk wenst te regelen, en op de omstandigheden waaronder de uiterste wil is gemaakt.
Aan de bewoordingen van de uiterste wilsbeschikking komt geen doorslaggevende betekenis toe.
Doorslaggevend is de wil van de erflater, zoals die kenbaar is uit de uiterste wilsbeschikking.
Daden of verklaringen van de erflater buiten de uiterste wil mogen slechts dan voor de uitleg van een uiterste wilsbeschikking worden gebruikt, als deze zonder die daden of verklaringen geen duidelijke zin heeft (artikel 4:46 lid 2 BW).
De rechtbank vindt dat in het testament duidelijk tot uitdrukking is gebracht dat erflaatster met de legaten, dat wil zeggen met de woning en een bedrag van € 50.000,00, eiser wilde compenseren voor de negatieve gevolgen die eiser had ondervonden van het feit dat hij als enige vennoot van het ouderlijk bedrijf overbleef.
Het aan eiser gelegateerde bedrag van € 50.000,00 was volgens de tekst van het legaat bedoeld voor “achterstallig onderhoud in verband met vervanging kozijnen, goten en dak”.
Uit deze bewoordingen volgt duidelijk dat het bedrag van € 50.000,00 was bedoeld om deze drie zaken te vervangen, wat ook zo is volgens de eigen stellingen van eiser.
Omdat de kozijnen na het testament op kosten van erflaatster voor € 23.000,00 zijn vervangen, dient dit bedrag op de totaal door erflaatster gewilde compensatie in mindering te worden gebracht.
Het legaat ten gunste van eiser bedraagt daarmee € 27.000,00.
Dit betekent dat de nalatenschap een schuld heeft aan eiser als legataris van € 27.000,00.
Daarmee is ook de vordering van eiser toewijsbaar, in die zin dat de rechtbank voor recht zal verklaren dat eiser op grond van het legaat een vorderingsrecht heeft op de nalatenschap van erflaatster van € 27.000,00.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat nietig testament over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de rechtsgeldigheid of uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme of over de wilsbekwaamheid van de erflater ten tijde van het opmaken van het testament, belt u dan gerust onze advocaat nietig testament op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de rechtsgeldigheid van een testament of over de nietigheid of vernietigbaarheid van een testament, bezoek dan onze website over het testament. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over ons advocatenkantoor? Klik dan hier.