Erfrecht. Testament. Klacht tegen een notaris. Informeren onterfde erfgenamen door notaris. Legitimaris. Niet-oproepen van erfgename door notaris. Boedelbeschrijving.

Het Gerechtshof Amsterdam heeft op 5 juli 2022 uitspraak gedaan over de vraag of een notaris zijn zorg- en informatieplicht geschonden had.

Erflater heeft in zijn door de notaris opgemaakte testament zijn drie kinderen onterfd en een tweetrapsmaking opgenomen waarbij zijn kleindochter tot enig (bezwaarde) erfgenaam is benoemd.

In het testament is de uitdrukkelijke wens van erflater opgenomen dat de erfgenamen de onterfde kinderen niet informeren over hun onterving.

Tijdens een bespreking vlak na het overlijden van erflater heeft de notaris de drie kinderen over hun onterving en hun legitieme rechten geïnformeerd.

Klager is de vader van de kleindochter en tevens haar meerderjarigen- en testamentair bewindvoerder.

Klager verwijt de notaris dat zij :

(1) tegen de wil van erflater in heeft gehandeld door diens kinderen te informeren over hun onterving,

(2) de dochter van klager nimmer heeft opgeroepen als erfgename en

(3) niet heeft gehandeld zoals een redelijk bekwaam notaris betaamt.

Erfrecht. Testament. Klacht tegen een notaris. Wna. Informeren onterfde erfgenamen door notaris. Legitimaris. Niet-oproepen van erfgename door notaris. Boedelbeschrijving.

De rechter oordeelt als volgt.

De kamer heeft in de bestreden beslissing de klacht van klager tegen de notaris op alle onderdelen ongegrond verklaard.

De notaris heeft niet gehandeld in strijd met het testament en tegen de wil van erflater

Ten aanzien van klachtonderdeel heeft de kamer geoordeeld dat:

• de notaris niet de geadresseerde was van de in het testament opgenomen uitdrukkelijke wens van erflater;
• op de notaris geen verplichting rustte om kleindochter als erfgenaam als eerst te informeren, alvorens zij de legitimarissen informeerde;
• de notaris haar geheimhoudingsplicht niet heeft geschonden, maar heeft voldaan aan haar zorgplicht door de legitimarissen – op hun eigen verzoek – de voor hen benodigde informatie te verschaffen en hen te informeren over hun wettelijke rechten. Dit is gebeurd binnen het kader van het testament en de wet.

Het hof verenigt zich met dit oordeel van de kamer en de gronden waarop het berust, en maakt deze tot de zijne; de notaris heeft niet uit eigen beweging de onterfde kinderen geïnformeerd.

Het hof volgt klager niet in zijn stelling dat uit de ratio van het testament zou volgen dat erflater in het geheel niet wenste dat de onterfde kinderen over hun onterving zouden worden geïnformeerd.

Uit artikel 49 lid 1 en 2 Wet op het notarisambt (Wna) volgt dat onterfde versterferfgenamen een recht ontlenen aan de inhoud van een testament waarin zij zijn onterfd en recht hebben op afgifte door de notaris aan hen van een uittreksel van dat testament met het betreffende onderdeel.

Dat is trouwens ook verwoord in het testament met de bepaling dat de notaris alleen inzage mag geven in het testament voor zover dit voor de betreffende rechthebbende noodzakelijk is om zijn/haar positie te bepalen.

Erflater moet zich er dus bewust van zijn geweest dat de notaris aan de onterfde kinderen deze informatie (de onterving) zou moeten verstrekken.

Erflater kan bovendien niet verhinderen dat de notaris uitvoering geeft aan de ambtsplicht die is opgenomen in artikel 49 Wna.

Het hof is daarom, net als de kamer, van oordeel dat klachtonderdeel 1 ongegrond is.

Er bestond na 17 april 2018 geen noodzaak meer om de enig erfgenaam op te roepen

Naar het oordeel van het hof bestond er voor de notaris geen noodzaak meer om de erfgenaam (kleindochter) te informeren over haar positie, toen tijdens de bespreking op 17 april 2018 bleek dat haar vermogen onder bewind stond en haar wettelijk vertegenwoordiger bij de notaris aan tafel zat.

Deze bespreking vond plaats op verzoek van de (onterfde) kinderen van erflater; er bestond voor de notaris geen verplichting om ook de erfgenaam voor deze bespreking uit te nodigen of – zoals hiervoor overwogen – om haar voorafgaand aan deze bespreking eerst te informeren.

Het hof sluit zich aan bij het oordeel van de kamer dat de notaris afdoende aan haar informatieplicht heeft voldaan en dat zij niet gehouden was kleindochter na die bespreking (nogmaals) te informeren, zodat ook dit klachtonderdeel ongegrond is.

De notaris had geen opdracht om de nalatenschap af te wikkelen, zodat haar daarvan ook geen verwijt kan worden gemaakt

De kamer heeft geoordeeld dat het in dit geval niet tot de taak van de notaris behoorde om een deugdelijke boedelbeschrijving op te maken, omdat haar opdracht beperkt was tot het opmaken van een verklaring van erfrecht en een akte opvolgend bewindvoerder.

Het hof sluit zich bij dit oordeel van de kamer aan; zonder opdracht had de notaris geen positie in de afwikkeling van de nalatenschap van erflater.

Anders dan klager stelt bestond er voor de notaris ook geen verplichting om de executeur te instrueren hoe te handelen bij de afwikkeling van de nalatenschap, zo de executeur dat al zou hebben gewild.

Gebrek aan voortvarendheid kan de notaris ten slotte ook niet worden verweten, aangezien de bespreking met de onterfde kinderen tien dagen na het overlijden heeft plaatsgevonden en zij ook de akte opvolgend bewindvoerder en de verklaring van erfrecht binnen bekwame tijd (zes weken na het overlijden) heeft opgemaakt.

Het hof is van oordeel dat de notaris heeft gehandeld zoals een redelijk bekwaam notaris betaamt, zodat ook dit klachtonderdeel ongegrond is.

Uit hetgeen hiervoor is overwogen volgt dat het hof, evenals de kamer, van oordeel is dat de klacht tegen de notaris ongegrond is. Het hof zal de beslissing van de kamer daarom bevestigen.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat nietig testament over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de rechtsgeldigheid of uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme of over de wilsbekwaamheid van de erflater ten tijde van het opmaken van het testament, belt u dan gerust onze advocaat nietig testament op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de rechtsgeldigheid van een testament of over de nietigheid of vernietigbaarheid van een testament, bezoek dan onze website over het testament. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over ons advocatenkantoor? Klik dan hier.