Rekening en verantwoording? Volmacht. Gevoerde beheer over het vermogen van erflaatster. Was erflaatster niet meer wilsbekwaam? – Bij Brenner Advocaten heeft u altijd snel en direct contact met uw advocaat

Van onze advocaat nietig testament. De Rechtbank Rotterdam heeft enige tijd geleden uitspraak gedaan over het afleggen van rekening en verantwoording over beheer van gelden van de erflater bij een verleende volmacht. Hierbij dient onderscheid gemaakt te worden tussen de periode vóór de volmacht, van de volmacht en na het overlijden van erflater.

In de periode voorafgaand aan de volmacht is gedaagde niet verplicht tot rekening en verantwoording.

Bovendien volgt uit vaste rechtspraak dat er geen rekening en verantwoording aan de erfgenamen afgelegd hoeft te worden als niet is komen vast te staan dat erflaatster ten tijde van de volmachtverlening en bij gebruikmaking van de volmacht niet in staat was haar wil te bepalen en erflaatster bij leven geen aanleiding had gezien om de gevolmachtigde ter verantwoording te roepen, en als er geen sprake is van misbruik van omstandigheden (HR2005:AS4167).

In de periode na de volmacht is gedaagde ex artikel 5:151 BW verplicht rekening en verantwoording af te leggen.

Rekening en verantwoording? Volmacht. Gevoerde beheer over het vermogen van erflaatster. Was erflaatster niet meer wilsbekwaam?

De rechter oordeelt als volgt.

Aan de orde is de vraag of gedaagde gehouden is rekening en verantwoording af te leggen over het al dan niet door haar gevoerde beheer over het vermogen van erflaatster. Hierbij dient onderscheid gemaakt te worden tussen de periode vóór de volmacht, van de volmacht en na het overlijden van erflaatster (na de volmacht).

Eiseres stelt voorts dat gedaagde op basis van de bevoegdheid die specifiek in de volmacht is opgenomen, rekening en verantwoording moet afleggen over de periode van de volmacht.

Volgens eiseres was erflaatster aan het einde van haar leven regelmatig in de war door blaasontstekingen en deed gedaagde feitelijk de (financiële) administratie.

Eiseres stelt dat (grote) geldbedragen aan het vermogen van erflaatster zijn onttrokken die vermoedelijk niet in opdracht van erflaatster dan wel passend binnen de volmacht zijn “uitgevoerd”.

Gedaagde betwist dat zij rekening en verantwoording over het vermogen van erflaatster moet afleggen aan eiseres.

Erflaatster heeft gedaagde gevolmachtigd voor het geval haar iets zou overkomen. Gedaagde heeft niet of nauwelijks als gevolmachtigde van erflaatster opgetreden. Erflaatster is tot het laatste moment helder van geest geweest. Zij was in staat haar wil te bepalen en haar financiën te doen en te begrijpen. Gedaagde heeft haar hierbij slechts af en toe geholpen.

Nu erflaatster gedaagde nooit verzocht heeft om rekening en verantwoording af te leggen, is eiseres volgens gedaagde ook niet toe gerechtigd.

Bovendien heeft gedaagde reeds uitgebreid gereageerd op de door eiseres gestelde vragen over het door gedaagde gevoerde beheer over het vermogen van erflaatster, zodat eiseres thans geen belang heeft bij rekening en verantwoording.

Een volmacht op zichzelf impliceert geen verplichting tot het doen van rekening en verantwoording.

De wet kent ook geen bepaling waaruit een verplichting tot het afleggen van rekening en verantwoording blijkt.

In de volmacht van erflaatster is echter een clausule opgenomen over het afleggen van rekening en verantwoording: ‘Rekening en verantwoording hoeft alleen aan volmachtgeefster (de rechtbank leest: erflaatster) op haar verzoek en aan haar dochter (de rechtbank leest: eiseres) die daarom verzoekt te worden afgelegd.’

Op basis van deze clausule kan gedaagde als gevolmachtigde gehouden zijn tot het doen van rekening en verantwoording aan eiseres.

Omdat gedaagde heeft betwist dat zij als gevolmachtigde van erflaatster heeft opgetreden, is het gebruik van de volmacht niet vast komen te staan.

Het had op de weg van eiseres gelegen om haar stelling dat gedaagde gevolmachtigde heeft opgetreden te onderbouwen, hetgeen zij heeft nagelaten.

Zelfs al zou het gebruik van de volmacht door gedaagde vaststaan, dan nog is het de vraag of gedaagde jegens eiseres gehouden is tot het doen van rekening en verantwoording over het door haar gevoerde beheer over het vermogen van erflaatster.

De hierboven genoemde clausule dat eiseres rekening en verantwoording kan verzoeken, lijkt geschreven te zijn voor een situatie dat erflaatster niet meer wilsbekwaam (compos mentis) zou zijn.

Gedaagde betwist de stelling van eiseres dat de (geestelijke) gezondheid van erflaatster aan het einde van haar leven was afgenomen.

Volgens gedaagde was erflaatster tot aan haar sterfdag bekwaam en bevoegd om naar eigen inzicht over haar vermogen te beschikken en heeft zij geen aanleiding gezien om gedaagde ter verantwoording te roepen over de wijze waarop zij de volmacht gebruikt heeft.

Nu eiseres ter zitting heeft bevestigd dat zij haar stelling niet kan onderbouwen met een verklaring van een arts die erflaatster op dit punt heeft onderzocht, is niet vast komen te staan dat erflaatster haar wil niet meer goed kon bepalen.

Ook heeft eiseres niet (voldoende) onderbouwd dat erflaatster gedaagde ter verantwoording had willen roepen of dat gedaagde misbruik van omstandigheden heeft gemaakt.

Gelet hierop is gedaagde jegens eiseres niet gehouden tot rekening en verantwoording over het, al dan niet, door haar gevoerde beheer over het vermogen van erflaatster. De vordering zal daarom, voor deze ziet op de periode van de volmacht, worden afgewezen.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag over de rechtsgeldigheid van een testament, over de wilsbekwaamheid van een erflater of over een volmacht of over het afleggen van rekening en verantwoording in het erfrecht, over belt u dan gerust onze advocaat nietig testament op 020-3980150.