Nietig testament? Wijziging van een testament onder de invloed van een geestesstoornis? Deskundigenbericht.

Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft op 6 augustus 2019 uitspraak gedaan over de vraag of een testament nietig was omdat mogelijk een wijziging van het testament onder de invloed van een geestesstoornis had plaatsgevonden.

De stellingen van de advocaat van de erfgenaam komen in de kern neer op het volgende.

Het karakter van de erflater heeft in de laatste jaren van zijn leven een grote verandering ondergaan. Van een man met een opgewekt humeur, die belangstelling had vrouw en kinderen, kortom een “family man”, veranderde hij in een humeurige man die onderhevig was aan stemmingswisselingen, zijn empathie had verloren en geobsedeerd was geraakt door zijn wens geen belasting te betalen.

De erfgenaam wijt die karakterverandering aan een geestesstoornis van geriatrische aard die vanaf 2009 bij de erflater zijn vastgesteld. Die stoornis was van dien aard dat de erflater ten tijde van de wijziging van zijn testament in 2012 wilsonbekwaam was.

Op de voet van het bepaalde in artikel 3:34 lid 2 BW is dat testament daarom nietig.

Voor haar stelling dat sprake was van een karakterverandering beroept zij zich op haar eigen ervaringen, zoals zij daarover al vanaf begin 2010 heeft gesproken met haar huisarts, op de ervaringen van haar dochters en op de ervaring van verschillende niet-familieleden die erflater kenden van voor en van na zijn karakterverandering.

Voor haar stelling dat sprake was van een geestesstoornis die maakte dat erflater ten tijde van de wijziging van zijn testament in 2012 wilsonbekwaam was, beroept de echtgenote zich in het bijzonder op het rapport van prof. dr. I.

Nietig testament? Wijziging van een testament onder de invloed van een geestesstoornis? Deskundigenbericht.

De rechter oordeelt als volgt.

Ingevolge het bepaalde in artikel 3:34 BW zijn uiterste wilsbeschikkingen die zijn gemaakt door iemand van wie op dat moment de geestvermogens tijdelijk of blijvend waren gestoord, nietig, indien de stoornis een redelijke waardering van de bij de beschikkingen betrokken belangen belette, of indien de beschikkingen onder invloed van die stoornis zijn gedaan.

In dat geval wordt een met de beschikkingen overeenstemmende wil geacht te hebben ontbroken.

Vastgesteld kan worden dat in vergelijking met het voorlaatste testament uit 2005, in het testament uit 2012 onder meer de erfrechtelijke posities van de echtgenote en haar stiefdochters in belangrijke mate zijn gewijzigd respectievelijk beperkt, terwijl de erfrechtelijke posities van het Leger des Heils c.s. aanmerkelijk zijn uitgebreid.

In het gewijzigde testament heeft erflater de belangen van zijn vrouw en haar dochters enerzijds en die van Leger des Heils c.s. anderzijds bij aanspraken op zijn nalatenschap aldus wezenlijk anders beoordeeld.

De echtgenote heeft in het bijzonder met haar beroep op de rapporten van prof. dr. I, voldoende gemotiveerd gesteld dat de wijziging van het testament voortvloeit uit een toentertijd bij de erfflater aanwezige geestesstoornis. Daarmee heeft de echtgenote voldaan aan de op haar rustende stelplicht.

Daartegenover staat dat Leger des Heils c.s. in het bijzonder met hun beroep op de verklaring van de notaris en de rapporten van de andere deskundigen voldoende gemotiveerd hebben betwist dat ten tijde van de wijziging van het testament in 2012 de erflater leed aan een geestesstoornis.

Partijen hebben aldus naar het oordeel van de rechter elk hun stellingen voldoende gemotiveerd en gestaafd met overgelegde rapporten van partijdeskundigen.

Hierbij kan worden opgemerkt dat de partijdeskundigen tot tegenovergestelde bevindingen zijn gekomen.

De rechter heeft daarom behoefte aan voorlichting door één of meer onafhankelijke, door de rechter benoemde deskundigen.

De rechter zal derhalve een deskundigenbericht gelasten.

De rechter stelt zich daarbij voor dat onderzoek te laten uitvoeren door een neuroloog.

De rechter stelt verder voor om aan die deskundige de volgende vragen voor te leggen:

a) kunt u op basis van het beschikbare medische dossier van erflater en de verschillende in deze procedure overgelegde schriftelijke verklaringen van personen over hun ervaringen met de erflater, waar nodig en mogelijk aangevuld met eigen nader onderzoek, aangeven of erflater ten tijde van het wijzigen van zijn testament in 2012 leed aan een geestesstoornis;

b) indien voormelde vraag bevestigend wordt beantwoord: welke stoornis betreft het en wat zijn de gevolgen van die geestesstoornis geweest voor de wilsbekwaamheid van de erflater, in het bijzonder met het oog op het maken van zijn laatste testament.

c) welke opmerkingen kunt u verder nog maken die voor een beoordeling van deze zaak van belang zouden kunnen zijn?

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat nietig testament over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de rechtsgeldigheid of uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme of over de wilsbekwaamheid van de erflater ten tijde van het opmaken van het testament, belt u dan gerust onze advocaat nietig testament op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de rechtsgeldigheid van een testament of over de nietigheid of vernietigbaarheid van een testament, bezoek dan onze website over het testament. Klik dan hier.