Erfrecht. Volmachtsverlening. Inzage in medisch dossier. Doorbreking van beroepsgeheim. Zwaarwegend belang. Concrete aanwijzingen voor vermoeden van wilsonbekwaamheid?

De Rechtbank Noord-Nederland heeft op 26 oktober 2022 uitspraak gedaan in kort geding over de vraag of er een recht bestond op de inzage van een medisch dossier bij een vermoeden van wilsonbekwaamheid van de erflater.

C is de 2004 weduwe van D.

Vanaf 2014 woonde C in het verpleeghuis.

Op 20 augustus 2015 heeft zij een algemene volmacht afgegeven aan de heer E voor het beheer van haar financiën.

A heeft op 11 april 2022 bij de rechtbank Noord-Nederland een verzoek ingediend tot het bevelen van een voorlopig deskundigenbericht en tot benoeming van de arts dr. F, als deskundige.

Het onderzoek is bedoeld om vast te stellen of C ten tijde van het ondertekenen van de volmacht op 20 augustus 2015 al dan niet ‘compos mentis’ kon worden geacht.

De rechtbank heeft het verzoek ingewilligd en bij beschikking van 23 september 2023 is F als deskundige benoemd.

A heeft daarnaast aan B gevraagd om een afschrift van – dan wel inzage in – het medisch dossier van C.

B heeft dat geweigerd met een beroep op haar medisch beroepsgeheim.

Erfrecht. Volmachtsverlening. Inzage in medisch dossier. Doorbreking van beroepsgeheim. Zwaarwegend belang. Concrete aanwijzingen voor vermoeden van wilsonbekwaamheid? Schenkingen.

De rechter oordeelt als volgt.

De voorzieningenrechter is allereerst van oordeel dat A zijn spoedeisend belang bij de gevraagde voorlopige voorziening tot afgifte van het medisch dossier van wijlen zijn C voldoende aannemelijk heeft gemaakt gelet op het door de rechtbank gelaste, voorlopig deskundigenonderzoek.

Vervolgens moet beoordeeld worden of de vordering tot afgifte van het medisch dossier van C in een bodemprocedure een zodanige kans van slagen heeft, dat vooruitlopen daarop door toewijzing van die vordering in kort geding gerechtvaardigd is.

De voorzieningenrechter overweegt in dit verband het volgende.

Als hoofdregel geldt dat gegevens uit het medisch dossier van een overleden patiënt onder het medisch beroepsgeheim vallen van de hulpverlener.

Bij wijze van uitzondering wordt wel inzage in of afschrift van gegevens uit het dossier van een overleden patiënt verstrekt aan een ieder die een zwaarwegend belang heeft en aannemelijk maakt dat dit belang mogelijk wordt geschaad en dat inzage in of afschrift van gegevens uit het dossier noodzakelijk is voor de behartiging van dit belang (zie artikel 7:458a aanhef en onder c BW).

Niet weersproken is dat A in dit geval een zwaarwegend belang heeft bij het verkrijgen van informatie uit het medisch dossier van C, namelijk om te onderzoeken of de volmacht en/of de schenkingen kunnen worden aangevochten op de grond dat C niet wilsbekwaam was ten tijde van het verlenen/verstrekken hiervan.

Inzage wordt vervolgens alleen gegeven wanneer aan de hand van voldoende concrete aanwijzingen aannemelijk wordt gemaakt dat het zwaarwegende belang mogelijk geschaad zou kunnen worden.

In dit geval betekent dit dat er concrete aanwijzingen moeten zijn voor het vermoeden dat C wilsonbekwaam was toen zij de volmacht verleende en de daarop volgende schenkingen deed.

Anders dan B veronderstelt is het daarbij niet vereist dat de wilsonbekwaamheid (bijvoorbeeld door dementie) al (min of meer) vast moet staan.

Of er daadwerkelijk sprake is geweest van wilsonbekwaamheid zal immers door F in het kader van het voorlopig deskundigenonderzoek beoordeeld worden.

De voorzieningenrechter begrijpt dat B zich terughoudend opstelt waar het gaat om het doorbreken van haar beroepsgeheim, echter de bewoording “aannemelijk maakt” in artikel 7:458a, sub c BW betekent niet dat A in een onmogelijke positie (vicieuze cirkel) gebracht mag worden door van hem te verlangen dat hij op voorhand zodanig aannemelijk moet maken dat C wilsonbekwaam was dat dit in wezen op het leveren van bewijs neerkomt.

Waar het dus om gaat is dat er voldoende moet zijn aangevoerd om een vermoeden van wilsonbekwaamheid te rechtvaardigen.

Naar het oordeel van de voorzieningenrechter heeft A in dit geval voldoende aanwijzingen naar voren gebracht die een vermoeden van wilsonbekwaamheid rechtvaardigen.

In het dossier bevindt zich een brief van een Zwitserse arts uit 2011, een verslag d.d. 5 juni 2019 van een psychologisch consult uit mei 2019 van een GZ-psycholoog, deel uitmakend van het behandelteam P te S, en verklaringen van de voormalige huishoudelijke hulp en de voormalige buurvrouw van C.

Hieruit komt naar voren dat er aanwijzingen zijn voor dementie (zie de verklaringen van de Zwitserse arts uit 2011 en van de GZ-psycholoog uit 2019) en van een uitgebreide neurocognitieve problematiek tijdens en na de opname van C in verpleeghuis X (de verklaring van de GZ-psycholoog in 2019).

De verklaringen van de voormalige huishoudelijke hulp van C en van haar toenmalige buurvrouw sluiten aan bij het beeld dat er twijfel bestaat ten aanzien van de wilsbekwaamheid van C.

Deze aanwijzingen leveren in de gegeven omstandigheden – mede gelet op de aard en omvang van de schenkingen – een voldoende rechtvaardiging op voor doorbreking van de geheimhoudingsverplichting.

A heeft voorts voldoende aannemelijk gemaakt dat inzage in het medisch dossier noodzakelijk is om een mogelijk verband te kunnen leggen tussen de handelingen (de volmacht en/of schenkingen) zoals die door C zijn verricht en haar geestesgesteldheid.

Daarbij is de voorzieningenrechter van oordeel dat de huisarts de eerst aangewezen persoon is om informatie aan te vragen, omdat mag worden aangenomen dat deze fungeert als de spil in het zorgproces rondom een patiënt en omdat alle informatie van andere behandelaars in beginsel bij de huisarts aanwezig is.

Mochten er nog gegevens ontbreken, dan kan A zich voor de gewenste duidelijkheid over de geestesgesteldheid van C zo nodig ook nog tot verpleeghuis X wenden.

Tot slot moet worden beoordeeld welke gegevens uit het medisch dossier moeten worden afgegeven aan F.

F heeft inmiddels in zijn e-mailbericht van 7 oktober 2022 aan de advocaat van A medegedeeld dat hij voor zijn onderzoek inzage wenst in het dossier van C vanaf 2011 tot aan haar dood in november 2020 en dat hij – indien aanwezig – ook graag “een beoordeling rond 1950 (arts of psycholoog) over psycho-emotionele stoornissen” wil ontvangen.

Met dat laatste wordt kennelijk gedoeld op een rapportage (of brief) van professor B die volgens A is aangetroffen in de woning van C toen die ontruimd werd, maar die is kwijtgeraakt.

Met inachtneming van het bericht van F zal voorzieningenrechter bepalen dat B binnen 14 dagen na betekening van dit vonnis het volledige medische dossier van C vanaf 2011 tot aan haar overlijden in november 2020 aan F moet afgeven, alsmede – voor zover aanwezig – de brief van een arts of psycholoog uit ongeveer 1950 over psycho-emotionele stoornissen bij C.

Van belang hierbij is dat de voorzieningenrechter niet kan beoordelen wat er wel en niet in het dossier van B over C beschikbaar is, zodat hierin geen schifting kan worden gemaakt.

Daarnaast neemt de voorzieningenrechter in aanmerking dat het dossier aan een medisch deskundige zal worden verstrekt, en dat mag worden aangenomen dat deze zorgvuldig met de aan hem toevertrouwde informatie om zal gaan en ervoor zorg zal dragen dat informatie uit het medisch dossier niet onnodig in handen komt van de erven van C of van derden.

De conclusie op grond van het vorenstaande is dat de vordering zal worden toegewezen.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat nietig testament over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de rechtsgeldigheid of uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme of over de wilsbekwaamheid van de erflater ten tijde van het opmaken van het testament, belt u dan gerust onze advocaat nietig testament op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de rechtsgeldigheid van een testament of over de nietigheid of vernietigbaarheid van een testament, bezoek dan onze website over het testament. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over ons advocatenkantoor? Klik dan hier.