Erfrecht. Nietig testament? Was de erflater wilsonbekwaam ten tijde van het opmaken van zijn testament? Geestelijke stoornis. Dementie. Nietigverklaring van wilsbeschikkingen.

De Rechtbank Zeeland-West-Brabant heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of de erflater wilsonbekwaam was ten tijde van het opmaken van zijn testament.

Aan de orde is de vraag of erflater ten tijde van het opmaken van het testament van 23 januari 2015 wilsbekwaam was.

Eiser stelt dat dit niet het geval was.

Zoals is overwogen in het tussenvonnis van 21 april 2021 rust op hem de bewijslast van die stelling.

Hij moet bewijzen dat erflater ten tijde van het passeren van het testament op 23 januari 2015 leed aan een geestelijke stoornis en dat die stoornis een redelijke waardering van de bij het testament betrokken belangen heeft belet.

Als hij daarin slaagt, wordt de wil van erflater geacht te hebben ontbroken.

Erfrecht. Nietig testament? Was de erflater wilsonbekwaam ten tijde van het opmaken van zijn testament? Geestelijke stoornis. Dementie. Nietigverklaring van wilsbeschikkingen.

De rechter oordeelt als volgt.

Aan de orde is de vraag of erflater met een geestelijke stoornis voldoende in staat was vrij zijn wil te bepalen ten aanzien van de uiterste wilsbeschikkingen die zijn opgenomen in het testament.

Als wordt vastgesteld dat zijn geestelijke stoornis een redelijke waardering van de bij het maken van die uiterste wilsbeschikkingen betrokken belangen belette, dan wordt een met zijn verklaring overeenstemmende wil geacht te ontbreken.

Hij wordt dan geacht voor het verrichten van die rechtshandelingen wilsonbekwaam te zijn geweest.

De deskundige heeft geconcludeerd dat de geestelijke stoornis een redelijke waardering van de bij het opmaken van het testament betrokken belangen in de weg stond.

Hij overweegt dat het maken van een inschatting van de ernst van de dementie gewoonlijk gebeurt aan de hand van de Clinical Dementia Rate (CDR).

Deze is echter bij erflater niet goed in te vullen, omdat er complicerende factoren zijn, waaronder zijn beperkte lichamelijke conditie, zijn overmatig alcoholgebruik en zijn matige stemming.

De taalbeheersing is bij alcohol gerelateerde dementie vaak nog goed, maar er is wel verlies van overzicht.

De rechtbank volgt de deskundige in zijn conclusie.

Zij sluit daartoe aan bij diens bevindingen.

De bevindingen van de deskundige, gevoegd bij de hierna aan te halen informatie en stukken die zich bevinden in het dossier, brengen de rechtbank tot de slotsom dat erflater ten gevolge van zijn geestelijke stoornis niet meer in staat was zodanig complexe beslissingen te bedenken en te overzien en daar vervolgens actie op te ondernemen.

Het feit dat de notaris erflater kennelijk wel wilsbekwaam heeft geacht, leidt de rechtbank niet tot een ander oordeel.

De notaris heeft het stappenplan niet doorlopen, hoewel dit op basis van de bij haar bekend veronderstelde gegevens wel voor de hand zou hebben gelegen.

Erflater was een man op hoge leeftijd (bijna 86 jaar), hij was opgenomen in een verzorgingshuis, hij had een mentor en zijn vermogen was onder bewind gesteld.

Bovendien was bij haar bekend dat gedaagde zowel mentor als bewindvoerder was, was het gedaagde die haar had gezegd dat erflater zijn testament wilde herzien, omdat eiser een procedure zou hebben ingesteld om het bewind en mentorschap voor erflater te beëindigen en is het gedaagde die voordeel heeft van het testament.

Op grond van voorgaande overwegingen oordeelt de rechtbank dat de geestelijke stoornis waaraan erflater ten tijde van het opmaken van het testament leed een redelijke waardering van de bij zijn uiterste wilsbeschikkingen betrokken belangen belette.

De geestelijke stoornis maakte dat hij zich informatie en voorvallen uit het meer nabije verleden niet, althans niet volledig en coherent kon herinneren.

De rechtbank oordeelt dat erflater ten tijde van het opmaken van het testament leed aan een geestelijke stoornis.

Deze geestelijke stoornis belette een redelijke waardering van de betrokken belangen bij de in dat testament opgenomen uiterste wilsbeschikkingen.

Erflater was wilsonbekwaam tot het verrichten van deze eenzijdige rechtshandelingen.

Deze zijn daarom nietig (artikel 3:34 lid 1 en lid 2 BW).

De rechtbank zal dienovereenkomstig beslissen en de primaire vordering van eiser toewijzen.

Zij overweegt daarbij nog dat een testament geen rechtshandeling is en dus niet nietig kan worden verklaard.

Het testament bevat uiterste wilsbeschikkingen.

Dit zijn de rechtshandelingen die voor nietigverklaring in aanmerking kunnen komen.

Eiser heeft in zijn vordering geen onderscheid gemaakt ten aanzien van de verschillende uiterste wilsbeschikkingen.

De rechtbank legt zijn vordering tot nietigverklaring van het testament daarom uit als een vordering tot nietigverklaring van alle in dat testament gemaakte uiterste wilsbeschikkingen.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat nietig testament over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de rechtsgeldigheid of uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme of over de wilsbekwaamheid van de erflater ten tijde van het opmaken van het testament, belt u dan gerust onze advocaat nietig testament op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de rechtsgeldigheid van een testament of over de nietigheid of vernietigbaarheid van een testament, bezoek dan onze website over het testament. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over ons advocatenkantoor? Klik dan hier.