Erfrecht. Uitleg van een testament. Uitleg van het begrip partner. Affectieve relatie. Zijn de wilsbeschikkingen in het testament komen te vervallen? Toetsing. Bewijs.

Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft onlangs uitspraak gedaan over de uitleg van het begrip partner in een testament.

Appellanten zijn van mening dat geïntimeerde op het moment van overlijden van erflater niet meer zijn partner was, waardoor de beschikkingen (de legaten, de executele en het afwikkelingsbewind) in het testament ten behoeve van geïntimeerde geen effect sorteren.

Volgens appellanten blijkt uit de feiten dat de affectieve relatie tussen erflater en geïntimeerde op het moment van het overlijden van erflater al geruime tijd was geëindigd.

De kwalificatie van “partner” zoals omschreven in het testament van erflater is daarmee vervallen en daarom kan geïntimeerde geen rechten meer ontlenen aan deze uiterste wilsbeschikkingen in het testament van erflater.

Zij wijzen voorts op de bepaling in artikel 4:52 BW waarin, samengevat, is bepaald dat een uiterste wilsbeschikking van een echtgenoot ten gunste van de andere echtgenoot vervalt door een daarna ingetreden echtscheiding.

Deze bepaling zou analoog moeten worden toegepast bij uitleg van een uiterste wilsbeschikking in het geval de relatie is geëindigd voor het overlijden van één van de partners, zo begrijpt het hof.

Erfrecht. Uitleg van een testament. Uitleg van het begrip partner. Affectieve relatie. Zijn de wilsbeschikkingen in het testament komen te vervallen? Toetsing. Bewijs.

De rechter oordeelt als volgt.

Genoegzaam staat vast dat erflater en geïntimeerde geen affectieve relatie meer hadden op het moment van overlijden van erflater en dat toen sprake was van een goede vriendschap.

Dat betekent dat geïntimeerde op het moment van het overlijden van erflater dus geen partner meer was zoals bedoeld in het testament.

Dit leidt het hof onder meer af uit de hiervoor aangehaalde berichten van erflater zelf in de periode 2019-2022.

Hij verklaart in deze periode aan zijn zuster, een vriendin, een vriend en appellante dat de affectieve relatie voorbij is en dat er een goede vriendschap is gebleven.

Ook geïntimeerde zelf lijkt dit te erkennen doordat zij in een van de berichten zichzelf als “ex” betiteld en in een ander bericht erkent dat erflater een relatie met B heeft en weet dat hij “met haar verder wil”.

Zij hoopt dat de vriendschap tussen hen ondanks dat kan blijven bestaan.

De uitleg van geïntimeerde dat er sprake was van een open relatie op het moment van overlijden is naar het oordeel van het hof daarom niet aannemelijk, net als de verklaring van geïntimeerde dat zij het woord “ex” als een misplaatst grapje heeft bedoeld.

Uit de door geïntimeerde overgelegde correspondentie in de periode na 2018 blijkt vooral dat zij met elkaar praktische zaken bespraken over de woning in Frankrijk.

Dat daar ook een aantal keren door erflater de woorden “darling” of “liefje” worden gebruikt oordeelt het hof niet voldoende om te constateren dat er nog sprake was van een affectieve relatie en dat geïntimeerde daarmee zijn partner was.

Dat erflater in augustus 2021 in een handgeschreven document verklaart dat geïntimeerde bij zijn overlijden zijn aandeel krijgt rechtvaardigt niet de conclusie dat sprake was van een affectieve relatie tussen erflater en geïntimeerde.

Vast staat namelijk dat sprake was van een gezamenlijk project van beiden en dat erflater een schuld had aan geïntimeerde in verband met de aankoop daarvan.

Nu partijen nog wel een vriendschappelijke relatie hadden ligt het voor de hand dat erflater hiervoor iets wilde regelen ten gunste van geïntimeerde.

Tot slot oordeelt het hof de verklaring van geïntimeerde dat hun affectieve relatie door erflater geheim werd gehouden vanwege zijn moeizame verhouding met zijn dochters en het feit dat hij zich graag als vrijgezelle man voordeed weinig geloofwaardig.

Het hof heeft hiervoor ook geen aanknopingspunten gevonden in de overgelegde correspondentie.

De verklaringen van derden over de relatie tussen [geïntimeerde] en erflater leggen te weinig gewicht in de schaal.

Dat er (vele) foto’s zijn waarop ook na 2018 erflater en geïntimeerde samen vakantie of feestdagen vieren geeft geen uitsluitsel over de vraag of zij nog een affectieve relatie hadden; ook goede vrienden kunnen samen vakantie of feestdagen vieren.

De benoeming van geïntimeerde tot executeur en afwikkelingsbewindvoerder is naar het oordeel van het hof onlosmakelijk verbonden met de legaten aan haar en daarmee ook met de kwalificatie van geïntimeerde als partner.

In dit kader wijzen appellante en geïntimeerde op een uitspraak van dit hof van 17 maart 2020 waarin sprake was van een soortgelijke situatie. 

Het hof oordeelt dan ook dat de legaten van geïntimeerde en haar benoeming tot executeur en afwikkelingsbewindvoerder in de uiterste wil van erflater zo moeten worden uitgelegd dat deze alleen zouden gelden wanneer zij nog als partner van erflater kwalificeerde bij zijn overlijden.

De slotsom is dat – gelet op de verhoudingen die erflater in zijn testament kennelijk wenste te regelen en op de omstandigheden waaronder dit testament is gemaakt – de uiterste wilsbeschikkingen van erflater zo moeten worden uitgelegd dat hij geïntimeerde de legaten heeft nagelaten en haar tot executeur en afwikkelingsbewindvoerder heeft benoemd voor het geval erflater en geïntimeerde op het moment van overlijden van erflater een affectieve relatie zouden hebben (en zij dus zijn partner was).

Het gevorderde zal het hof met een kleine aanpassing toewijzen.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat nietig testament over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de rechtsgeldigheid of uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme of over de wilsbekwaamheid van de erflater ten tijde van het opmaken van het testament, belt u dan gerust onze advocaat nietig testament op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de rechtsgeldigheid van een testament of over de nietigheid of vernietigbaarheid van een testament, bezoek dan onze website over het testament. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over ons advocatenkantoor? Klik dan hier.