Erfrecht. Uitleg testament. Is bedoeld partner in die hoedanigheid te benoemen tot erfgenaam, of in persoon, ongeacht de status van de relatie? Bewijsopdracht.

De Rechtbank Zeeland-West-Brabant heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of in het testament bedoeld was om de partner van erflater in die hoedanigheid te benoemen tot erfgenaam of in persoon, ongeacht de status van de relatie? 

Aanleiding voor deze voor partijen emotionele zaak is het overlijden van erflater, de zoon van gedaagde en de (ex-)partner van eiser.

Erflater heeft tijdens de relatie met eiser een testament opgemaakt, waarin hij eiser als zijn enig erfgenaam benoemt.

In deze procedure moet de vraag worden beantwoord of erflater bedoeld heeft eiser enkel tot zijn erfgenaam te benoemen in zijn hoedanigheid van partner van erflater (in dat geval moet ook worden beoordeeld of eiser op het moment van overlijden van erflater nog zijn partner was), of dat hij bedoeld heeft eiser sowieso als erfgenaam te benoemen.

Het antwoord op deze vraag is van belang voor de afwikkeling van de nalatenschap van erflater. 

Erfrecht. Uitleg testament. Is bedoeld partner in die hoedanigheid te benoemen tot erfgenaam, of in persoon, ongeacht de status van de relatie? Verzorgingsgedachte. Bewijsopdracht.

De rechter oordeelt als volgt.

Een belangrijk geschilpunt tussen partijen is de vraag of eiser erfgenaam is van erflater, en executeur van zijn nalatenschap.

Centraal in dit geschilpunt staat het testament van erflater, waarin hij heeft bepaald: “Onder de last van voormelde legaten benoem ik mijn partner, de heer B [eiser] , (…) tot mijn enige erfgenaam.” en: “Ik benoem mijn partner tevens tot executeur.”

Partijen geven dezelfde betekenis aan het begrip ‘partner’.

Partijen zijn het alleen niet eens of eiser op het moment van overlijden nog de partner van erflater was, en of het wel of niet zijn van partner van erflater wel van belang is.

Het standpunt van eiser

Eiser stelt zich op het standpunt dat hij ondanks het verbreken van de relatie op 9 januari 2023 op de dag van overlijden van erflater nog steeds zijn partner was.

Volgens hem was er namelijk geen sprake van een definitieve verbreking van de relatie.

Partijen hebben in de jaren dat ze samen waren vaker problemen gehad waardoor eiser de relatie wilde verbreken, maar uiteindelijk is het altijd weer goed gekomen.

Erflater heeft eiser op de dag van zijn overlijden nog een WhatsAppbericht gestuurd dat hij naar huis wilde.

Tot twee dagen voor zijn overlijden woonde erflater nog samen met eiser.

De gezamenlijke eigendommen waren ook nog niet verdeeld.

Eiser heeft op de zitting toegelicht dat hij wilde zien dat erflater verantwoordelijk nam voor het oplossen van zijn (mentale) problemen.

Hij zag in de weken na 9 januari 2023 dat erflater die verantwoordelijkheid nam, zodat hij weer ging twijfelen of hij de relatie niet toch nog een kans moest geven.

Op de dag van overlijden hebben eiser en erflater via beeldbellen contact gehad, waarbij eiser heeft gezegd te zullen wachten op erflater, maar dat hij eerst moest zorgen dat hij de hulp kreeg die eiser hem niet kon bieden.

Eiser vindt dus dat hij op de dag van overlijden nog steeds de partner was van erflater.

Ook als dat niet zo zou zijn, vindt eiser dat hij nog steeds enig erfgenaam is van erflater.

Voor erflater ging het om zijn affectieve gevoelens voor eiser, en die waren op het moment van overlijden nog overduidelijk aanwezig.

Dit blijkt uit het feit dat erflater zijn testament niet heeft gewijzigd na 9 januari 2023.

Bovendien heeft erflater voor zijn overlijden aan twee getuigen verklaard dat het zijn wens was dat alles naar eiser zou gaan na zijn eventuele overlijden.

Voor erflater was de status van de relatie van eiser dan ook niet van belang.

Vanwege zijn affectieve gevoelens voor eiser wilde erflater dat eiser na het overlijden van erflater goed verzorgd zou achterblijven.

Het standpunt van gedaagde

Gedaagde stelt dat alleen bedoeld is eiser tot erfgenaam en executeur te benoemen in zijn hoedanigheid van partner van erflater.

Erflater heeft expliciet zijn partner (in die hoedanigheid) tot erfgenaam benoemd.

Indien de hoedanigheid van partner geen betekenis zou hebben, waren deze woorden niet in het testament opgenomen.

Het is ook niet aannemelijk dat het ook bij het verbreken van de relatie de bedoeling was dat eiser erfgenaam zou zijn.

De woorden “mijn partner” duiden daar niet op, en bovendien zou een nieuwe partner dan met lege handen staan.

Eiser stelt zelf dat erflater hem als erfgenaam had benoemd omdat erflater een gezamenlijke toekomst met eiser voor zich zag.

Dit bevestigt dat beoogd is eiser in de hoedanigheid van partner als erfgenaam te benoemen, en hem geen erfgenaam te maken als die gezamenlijke toekomst er niet meer was.

Gelet op het korte tijdsverloop tussen het moment van de relatiebreuk en de dag van het overlijden en de geestelijke toestand van erflater is het logisch dat de gezamenlijke eigendommen nog niet waren verdeeld.

Ook verklaart dat waarom erflater zijn testament nog niet had aangepast.

De relatie tussen erflater en eiser was op het moment van overlijden definitief verbroken.

Dat blijkt uit WhatsAppberichten van erflater aan gedaagde en aan een vriendin, waarin hij schrijft dat eiser een punt had gezet achter de relatie.

In medische stukken, opgesteld naar aanleiding van een zelfmoordpoging van erflater op 25 januari 2023, wordt ook melding gemaakt van de relatiebreuk en wordt eiser omschreven als huisgenoot (en niet als partner).

De verkoop van de gezamenlijke woning was al in voorbereiding, eiser wilde de woning na de relatiebreuk zo snel mogelijk verkopen.

Gedaagde betwist dat eiser en erflater kort voor het overlijden nog met elkaar hebben gesproken en dat toen is uitgesproken dat eiser op erflater zou wachten.

Als dat het geval was geweest, dan had het voor erflater waarschijnlijk een soort rust gebracht en zou hij niet enkele uren later tot zelfdoding zijn overgegaan.

Het oordeel van de rechtbank

De wet geeft als uitgangspunt dat de eiser in een procedure alle feiten moet stellen die nodig zijn voor het intreden van het door hem beoogde rechtsgevolg (toewijzing van zijn vordering).

Als de eiser die feiten stelt, maar die feiten vervolgens voldoende onderbouwd worden betwist door de wederpartij, geldt het wettelijk uitgangspunt dat het aan de eiser is om die feiten vervolgens te bewijzen.

Deze verdeling van de zogenaamde stelplicht en bewijslast is geregeld in artikel 149 en 150 Rv.

Toegepast op deze zaak, betekent dat het volgende.

De vorderingen van eiser vloeien voort uit zijn stelling dat erflater hem in zijn testament tot enig erfgenaam en executeur van de nalatenschap heeft benoemd.

Om tot toewijzing van de vorderingen van eiser te kunnen komen, moet dus vast komen te staan dat eiser inderdaad enig erfgenaam en executeur van de nalatenschap van erflater is.

Eiser heeft onderbouwd gesteld dat (1) hij op het moment van overlijden van erflater nog steeds zijn partner was en (2) dat erflater bedoeld heeft eiser in persoon zijn enig erfgenaam en executeur te maken ongeacht de status van hun relatie.

Gedaagde heeft beide stellingen gemotiveerd betwist.

Dit betekent dat de rechtbank geen beslissing kan nemen over het erfgenaamschap zonder nader bewijs.

Gelet op de hiervoor genoemde hoofdregel is het aan eiser om dit bewijs te leveren.

Eiser heeft een expliciet bewijsaanbod gedaan.

De rechtbank zal eiser in de gelegenheid stellen om bewijs te leveren van de juistheid van de twee hiervoor genoemde stellingen.

De rechtbank kan op dit moment dan ook nog geen eindvonnis wijzen, daarvoor moet de uitkomst van de bewijslevering worden afgewacht.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat nietig testament over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de rechtsgeldigheid of uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme of over de wilsbekwaamheid van de erflater ten tijde van het opmaken van het testament, belt u dan gerust onze advocaat nietig testament op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de rechtsgeldigheid van een testament of over de nietigheid of vernietigbaarheid van een testament, bezoek dan onze website over het testament. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over ons advocatenkantoor? Klik dan hier.