De Rechtbank Midden-Nederland heeft op 28 augustus 2019 uitspraak gedaan over de vraag of een testament kan worden gewijzigd bij een overeenkomst.

Verzoeker vraagt de rechtbank primair om voor recht te verklaren dat het testamentaire bewind is geëindigd op 8 juli 2016 toen hij 24 jaar oud werd.

Volgens verzoeker wordt testamentair bewind blijkens artikel 4:153 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) ingesteld bij uiterste wilsbeschikking en eindigt het bewind blijkens artikel 4:177 lid 1 BW door het verstrijken van de termijn waarvoor het – bij uiterste wilsbeschikking – was ingesteld.

Verzoeker stelt dat de testamentaire termijn de enige relevante termijn is.

Wijziging van de termijn bij gewone akte buiten het zich van een notaris – die toezicht kan houden op de vrije wilsbepaling van de erflater – zet volgens verzoeker de deur open naar malversaties. Verzoeker vermoedt ook dat zijn moeder, zo kort voor haar overlijden, niet meer heeft overzien waarvoor zij tekende.

Verweerster stelt dat de achtergrond voor de wijziging van de looptijd van het testamentaire bewind is dat erflaatster kort voor haar overlijden de angst heeft uitgesproken dat de vader van de kinderen er met de voor haar kinderen bestemde erfenis vandoor zou gaan.

De verlenging van de looptijd tot het moment dat de kinderen de leeftijd van 40 jaar hebben bereikt zou een weloverwogen keuze van erflaatster zijn geweest, waarna aan de notaris zou zijn verzocht om voor een correcte vastlegging daarvan zorg te dragen.

Voor zover er wel sprake zou zijn van een overeenkomst waarvan geen rechtskracht uitgaat, kan dit volgens verweerster niet aan haar worden tegengeworpen.

Deze beroepsfout van de notaris, uitgevoerd in opdracht van erflaatster, zou geen aanleiding geven om te tornen aan de laatste wil van erflaatster, zoals die uit de overeenkomst zou blijken, aldus verweerster.

Kan een testament worden gewijzigd bij een overeenkomst? Einde van het testamentaire bewind?

De rechter oordeelt als volgt.

De rechtbank acht zich bevoegd om over het primaire verzoek te oordelen, nu de rechter op grond van artikel 3:302 BW bevoegd is een verklaring voor recht te geven en in artikel 4:177 lid 1 BW niets staat vermeld over de bevoegdheid van de rechtbank dan wel de kantonrechter.

Uit de literatuur en rechtspraak volgt dat ook in een verzoekschriftprocedure om een verklaring voor recht kan worden verzocht.

In artikel 4:177 lid 1 BW is bepaald dat het bewind eindigt door het verstrijken van de termijn waarvoor het werd ingesteld.

Ingevolge artikel 4:153 lid 1 BW kan een erflater bij uiterste wilsbeschikking bewind instellen over een of meer door hem nagelaten of vermaakte goederen.

Op grond van artikel 4:42 lid 3 BW kan een uiterste wilsbeschikking alleen bij uiterste wil en slechts door de erflater persoonlijk worden gemaakt en herroepen.

Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de bij uiterste wil bepaalde looptijd van het bewind enkel gewijzigd kan worden door de uiterste wil te herroepen en dus niet door het sluiten van een overeenkomst.

Het door verweerster gestelde maakt dit niet anders.

Nu erflaatster in haar testament heeft bepaald dat hetgeen door verzoeker en zijn zus uit de nalatenschap wordt verkregen onder testamentair bewind wordt gesteld tot zij de leeftijd van 24 jaar hebben bereikt, is dit de looptijd/het einde van het bewind waarvan uitgegaan moet worden.

Dit betekent dat het bewind over hetgeen verzoeker uit de nalatenschap van zijn moeder heeft verkregen van rechtswege is geëindigd op het moment dat hij 24 jaar werd, te weten op 8 juli 2016

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat nietig testament over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de rechtsgeldigheid of uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme of over de wilsbekwaamheid van de erflater ten tijde van het opmaken van het testament, of over een testamentair bewind, belt u dan gerust onze advocaat nietig testament op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de rechtsgeldigheid van een testament of over de nietigheid of vernietigbaarheid van een testament, bezoek dan onze website over het testament. Klik dan hier.